Coöperatieve vennootschap erkend door de Nationale Raad voor de Coöperatie (NRC)


 

Wat is de NRC?

De NRC werd in 1955 door de overheid opgericht om de coöperatieve idee te verspreiden en in stand te houden. Dit had te maken met het vrijblijvende karakter van de oorspronkelijke vennootschapswetgeving uit 1873: wie een coöperatie oprichtte, werkte niet noodzakelijk volgens de coöperatieve principes. De NRC erkent coöperatieve vennootschappen die de fundamentele waarden en principes van het coöperatief ondernemen respecteren. Een erkenning is dus een soort van kwaliteitslabel. Voor alle duidelijkheid: de NRC is géén federatie van coöperaties. Meer dan 500 federaties en coöperatieve vennootschappen hebben zo'n erkenning gekregen.

 

Voorwaarden tot erkenning

Voor een erkenning door de NRC moet een coöperatie aan zeven voorwaarden voldoen:

  • de vennootschap heeft als doel in de behoeften van haar vennoten te voorzien.
  • de toetreding tot de vennootschap is vrij,
  • de vennoten-klanten genieten van ristorno's,
  • alle vennoten hebben dezelfde rechten en verplichtingen,
  • de stemming op de Algemene Vergadering is democratisch,
  • de beheerders en commissarissen worden door de Algemene Vergadering benoemd,
  • bij winst kunnen de vennoten maximaal 6% op hun kapitaalsinbreng krijgen,
  • de beheerders en commissarissen worden niet bezoldigd.

Het zijn eerder technische criteria waar men aan moet voldoen en wijken af van de zeven principes die door de International Co-operative Alliance (ICA) zijn vooropgesteld (zie hiervoor het deel over 'Wat is een coöperatie?). Hoe dan ook: de erkenning door de NRC is een goede stap in de richting van de ICA-principes.

 

Voordelen van de erkenning

Erkende coöperatieve vennootschappen krijgen een specifiek statuut in vergelijking met het gemene recht. Het levert onder meer volgende voordelen op voor respectievelijk de coöperatie zelf, haar vennoten en haar bestuurders:

  • Het dividend dat de erkende coöperatie uitkeert, is voor een matig bedrag – in juni 2010 was dat 180 euro – vrijgesteld van belastingen, zowel voor de erkende coöperatie als voor de coöperatieve aandeelhouder.
  • Voor bestuurders wiens belangrijkste activiteit het dagelijkse beheer of de dagelijkse leiding van een erkende coöperatie is, is het sociale statuut van werknemers van toepassing.
  • De erkende coöperatie wordt vrijgesteld van de toepassing van de financiële reglementering over het openbaar beroep op het spaarwezen, voor zover aan de volgende voorwaarden is voldaan:
      • De erkende coöperatie haalt minder dan 5 miljoen euro kapitaal per 12 maanden;
      • De erkende coöperatie heeft als doel de vennoten een voordeel te verschaffen bij de bevrediging van hun particuliere behoeften;
      • Het maximale bedrag waarop kan ingetekend worden, is beperkt, zodat na afloop geen enkele vennoot voor meer dan 5.000 euro aandelen (nominale waarde) bezit;
      • Alle documenten met betrekking tot de openbare aanbieding de totale tegenwaarde ervan, en, voor zover toepasselijk, het maximumbedrag per belegger vermelden.
      • De erkende coöperatie moet aan de FSMA aantonen dat de openbare aanbieding voldoet aan de vrijstellingsvoorwaarden. Dat gebeurt vóór de opening van de openbare aanbieding, en in geval van een permanente aanbieding om de twaalf maanden.
  • Wanneer je als coöperatie erkend wordt, kan dit je coöperatieve identiteit versterken. Tegelijk maak je deel uit van een platform waar ook andere coöperaties vertegenwoordigd zijn, en dit biedt je een forum voor verdere uitwisseling en activiteiten.

 

 

Hervorming NRC

Een recent advies van de Nationale Raad voor de Coöperatie (NRC) omschrijft voorstellen voor de hervorming van de NRC.

Twee grote hoofdlijnen:

  • Een modernisering en vereenvoudiging van de erkenningsregels;
  • Een modernisering van de instelling zelf, met soepeler regels voor de werking van de NRC en voor de aanduidingen van de leden in dit adviesorgaan.

 

Erkenning van coöperatieve vennootschappen

Vandaag moeten coöperaties elke vier jaar hun erkenningsaanvraag bevestigen, de administratie moet dit onderzoeken. Het gaat over bijna 600 coöperaties. Dit zou veranderen in een erkenning van onbepaalde duur, waarbij de administratie geregeld controleert of de voorwaarden nog vervuld zijn.

De erkenningscriteria zouden worden herschreven op een manier die voor een leek begrijpelijk is. Daarnaast wordt een en ander aangepast aan het specifieke statuut van de coöperatieve vennootschappen met sociaal oogmerk.  Ze worden bv. vrijgesteld van het bezorgen van een voordeel aan de vennoten – zij hebben immers een ander, sociaal oogmerk.

 

Samenstelling

Tot op heden wordt de NRC samengesteld op basis van voordrachten uit vier commissies, die de vier sectoriële sectoren vertegenwoordigen waarin de erkende coöperatieve vennootschappen actief zijn: landbouw, verbruik, productie-distributie en diensten. Oorspronkelijk moesten deze commissies de adviezen van de Raad voorbereiden. In de praktijk gebeurt dit al heel lang door een van de ad hoc werkgroepen: de Werkgroep Wetgeving. Om met deze evolutie rekening te houden, wordt de instelling hervormd. De bedoeling is: meer representativiteit en een soepeler werking.

  • Er komt een Algemene Vergadering waarin elke erkende coöperatie kan zetelen.
  • Een bestuursorgaan van maximaal 20 personen uit groeperingen en de belangrijkste coöperatieve vennootschappen.
  • Er kunnen specifieke commissies komen voor wetgeving, communicatie, goede praktijken enz...

 

Verder verloop

Dit is – voor alle duidelijkheid – een voorstel. Het moet nog omgezet worden in nieuwe wetgeving. In elk geval heeft Karel De Bondt, vertegenwoordiger van minister Vande Lanotte tijdens een symposium van de NRC op 22 november 2012 al aangekondigd dat een hervorming er wel degelijk zal komen en dat er voor aangepaste erkenningsvoorwaarden rekening zou worden gehouden met de ICA-principes.

 


Top